Hoe maak je een riviertafel van hout en epoxyhars

In dit artikel gaan we stap voor stap kijken naar de aanbevelingen en instructies die je moet volgen om een riviertafel van hout en hars te maken.

Voor wie dit soort project voor het eerst probeert, beginnen we met de gouden regel:

“Heb nooit haast bij het maken van je eerste riviertafel van hout en hars.”

Haast is nooit goed wanneer je met hars werkt. Je moet de juiste procedures en stappen volgen om een goed eindresultaat te verkrijgen. Als je deze stappen overslaat of probeert te versnellen, is het normaal dat er problemen of fouten optreden, evenals ongewenste reacties die je project kunnen verpesten.

Als dit je “eerste tafel van hout/hars” is, raden we je aan om eerst een kleinere versie te maken om vertrouwd te raken met de techniek (bijvoorbeeld een snijplank zoals op de volgende foto).

Op die manier raak je vertrouwd met het proces en de correcte werkwijze, en voorkom je dat je waardevolle grote houten tafels verpest, want het is niet hetzelfde om een klein stuk te maken — wat makkelijker onder controle te houden is — als een groot werk waarbij alles perfect georganiseerd moet zijn.

Je kunt het Instagram-profiel bekijken van onze instructeur Pavel Moriche, maker van de volgende rivierstijl snijplanken, door op de foto te klikken.

Wat je moet weten is dat hoe meer hars je in één enkele laag giet, hoe meer “massa-effect” het creëert, wat leidt tot een versnelling van de uitharding (katalyse) en tot een hoge temperatuurstijging in het mengsel. Dit kan thermische spanningen veroorzaken in de hars, die kan barsten of vervormen door oververhitting. Daarom mag je hars nooit tot het maximale van zijn limiet gebruiken.

Als we bijvoorbeeld een tafel willen maken van 5-6 cm dik en we gebruiken het harsmodel Epoxytable Five dat geschikt is voor lagen tussen 1 cm en 5 cm, dan is het aan te raden om het in twee lagen van 2,5 of 3 cm te gieten in plaats van in één keer alles.

Ook moeten we weten dat hoe warmer het buiten is (lente/zomer), hoe dunner de harslaag moet zijn, want de temperatuur beïnvloedt ook de juiste uitharding. In de lente of zomer hardt hars veel sneller uit dan in de herfst of winter. Dit moet je in gedachten houden om ongewenste reacties te vermijden. De ideale temperatuur om met dit type hars te werken is tussen de 15 en 20°C.

Bij hogere temperaturen tijdens het uithardingsproces zal er meer vocht uit het hout verdampen, wat leidt tot een toename van kleine luchtbellen die in de hars gevangen kunnen raken. Daarom moet je één dag van tevoren een poriënvuller aanbrengen op het hout dat je gaat gebruiken voor je tafel, om te voorkomen dat hars in elk porie, scheurtje of opening terechtkomt. Anders ontstaan er veel luchtbellen die je niet kunt controleren zodra de hars begint te reageren, vooral als je een transparante of doorschijnende afwerking wilt — die luchtbellen blijven dan zichtbaar in de hars.

Afhankelijk van het soort werkstuk of tafel dat je wilt maken, en vooral van de dikte, moet je het juiste type hars kiezen.

Als je dikkere lagen nodig hebt, hebben we een Premium Epoxy hars voor lagen van 2 cm tot 7,5 cm.

Voor lagen tot 10 cm dik kun je het model Epoxytable gebruiken.

Voor het opvullen van poriën raden we aan onze transparante hars te gebruiken. Deze kun je ook gebruiken voor het opvullen van gaten of grote scheuren, voor oppervlaktelagen of als uiteindelijke afwerking. Geschikt voor lagen van 1 mm tot 2 cm dik (maar in de zomer niet dikker dan 1,5 cm per laag gieten).

In de volgende foto’s laten we de stappen zien die je moet volgen. We leggen uit welke producten je nodig hebt en hoe je ze het beste kunt gebruiken. Aan het eind van dit artikel kun je de volledige video bekijken die is opgenomen door Fermín van het YouTube-kanaal “Making HUERTAS Stuff”. Je ziet hem op de eerste foto. Als je nog niet geabonneerd bent op zijn kanaal, raden we aan dat zeker te doen — je leert er veel technieken voor houtbewerking.

Fermín gebruikt een grenenhouten plank, het typische hout dat je bij Leroy Merlin kunt kopen. Hij heeft deze plank in tweeën gezaagd met een zaag en een geleider, zodat de rechte lijnen aan de buitenkanten van de mal komen en het onregelmatige deel van het hout in het midden blijft — om daar het “rivier-effect” te creëren. Hij vult dit met het nieuwe Epoxytable Five-hars, geschikt voor lagen tot 5 cm dik.

---

DE MAL (HET BEKISTINGSSYSTEEM)

Voor het maken van planken of tafels — groot of klein — is het noodzakelijk om een mal te gebruiken. Die zorgt ervoor dat de hars er niet uitloopt en alles vlak en netjes blijft.

Kies een ruime werkplek, zodat je rondom de mal kunt bewegen, en waar de tafel minstens 3 tot 4 dagen kan blijven staan zonder verplaatst te worden (zo lang duurt het standaard droogproces).

De mal kan gemaakt worden van spaanplaat, een goedkope en vooral modulaire oplossing. We raden aan om witte melamine spaanplaat te gebruiken die je met schroeven kunt monteren. Zo kun je dezelfde mal meerdere keren op- en afbouwen.

Idealiter maak je de mal én de houten stukken iets groter dan het gewenste eindformaat van je tafel. Wil je bijvoorbeeld een tafel van 150×75 cm, maak de mal dan 3 à 4 cm groter aan elke zijde. Zo houd je marge over om kleine foutjes of krimp op te vangen. Na afloop kun je het op maat zagen en met perfecte randen afwerken.

Het binnenoppervlak van de mal — zowel de bodem als de zijkanten — moet beschermd worden met de speciale folie “SHINY SHIELD”, zodat de hars niet blijft kleven aan het hout.

Voor de bodem: Maak het oppervlak schoon zodat het volledig vlak en glad is. Breng vervolgens zorgvuldig de SHINY SHIELD-folie aan. Druk lichtjes aan met een spatel of een plastic kaart om luchtbellen en oneffenheden te vermijden.

Voor de zijkanten: Dek ze af met een doorlopende laag van de SHINY SHIELD-folie (hoe minder snijlijnen of overlappende stukken, hoe kleiner de kans op lekkage).

Je kunt ook een laag lossingswas aanbrengen — verkrijgbaar in vloeibare of sprayvorm. Klik op de foto om deze producten op onze website te bekijken.

Voor de verbindingen tussen de zijkanten van de mal en de bodem kun je onze siliconenpasta I-GUM gebruiken (of desnoods een lijmpistool of gewone siliconenkit).

Plaats daarna de randen op het oppervlak (die al zijn bedekt met folie) en strijk alle naden af met de I-GUM-pasta. Gebruik je vinger om de naden af te ronden — dit zal uiteindelijk de onderrand van de tafel worden.

Op deze manier blijft de hars nergens aan vastzitten. Dicht alle naden zorgvuldig af met siliconenpasta (I-GUM – pasta-rubber) voor extra veiligheid. Zo maak je een betaalbare mal (spaanplaat + siliconen) die je kunt aanpassen aan het gewenste formaat van jouw tafel of plank.

Je kunt onze I-GUM-pasta bekijken door op de foto te klikken.

---

Zodra de mal volledig klaar is en alle randen goed zijn afgedicht met I-GUM, warme lijm of siliconen, kun je de houten planken die je gaat gebruiken voor de tafel erin plaatsen. Zo kun je controleren of alles goed past en perfect aansluit.

Als alles goed zit, kun je beginnen met het sealen van het hout. Gebruik daarvoor onze transparante hars als poriënvuller — bij voorkeur 24 tot 48 uur vóór het gieten van de epoxy. Zo voorkom je dat er te veel luchtbellen ontstaan wanneer de hars in de “rivierzone” wordt gegoten.

Je kunt ook de verbindingen tussen de houten stukken afdichten zodat er geen hars in ongewenste zones terechtkomt. Nadien zaag je de uiteinden op maat en verwijder je onregelmatigheden of imperfecties.

Bevestig de houten planken in de mal — dit kan met schroeven van onderaf, met lijmklemmen, of door gewicht op het hout te leggen zodat het stevig op de bodem van de mal blijft liggen. Zo voorkom je dat het hout gaat drijven wanneer je de hars giet. Anders zou de hars overal terechtkomen in plaats van alleen in de rivierzone die je wilt creëren.

Daarna ga je de juiste hoeveelheid hars voorbereiden. Die hangt af van het totale volume dat je moet gieten.

Je kunt dit berekenen via de volgende link: https://resinpro.nl/epoxy-resin-flow-calculator/. Vul de lengte en breedte van de rivierzone in centimeters in, plus de gewenste dikte in millimeters, en je krijgt het benodigde harsvolume voor jouw project.

Let goed op de juiste mengverhouding die je moet aanhouden — afhankelijk van het model hars dat je gebruikt. Elk type hars heeft zijn eigen verhoudingen:

• Transparant model voor lagen tot 1,5 cm: altijd mengen volgens gewicht, 100:60
• Epoxytable Five – nieuwe formule: verhouding 100:67
• Epoxytable 10: verhouding 100:25

Je kunt de hars kleuren met om het even welke pigmenten uit ons brede assortiment — vloeibare, pasta- of poedervorm.

Afhankelijk van het gewenste effect kies je een andere soort pigment. Met een kleine hoeveelheid krijg je een transparant resultaat, met meer pigment wordt het juist dekkend.

Gebruik nooit meer dan 2% van het gewicht van de hars aan pigment, anders kan de hardheid en mechanische sterkte verminderen.

Afhankelijk van de dikte van de tafel of het object dat je wilt maken, en van het type hars dat je gebruikt, kun je het project in één keer gieten of in 2–3 lagen.
Als je in meerdere lagen werkt, laat dan de eerste laag minstens 72 uur uitharden voordat je de volgende giet. Doe je dit niet, dan kan de hars barsten of ongewenst reageren doordat de eerste laag nog niet volledig uitgehard is.

Zodra de hars is uitgehard, laat het dan minstens 5–6 dagen verder katalyseren vóór je de mal verwijdert. Daarna kun je voorzichtig de bekisting losmaken en de tafel eruit halen.

Als je zorgvuldig werkt, is de SHINY SHIELD-folie herbruikbaar en bestand tegen de piektemperaturen van hars (meer dan 100 °C), dus als je de mal goed hebt ontworpen, kun je hem meerdere keren gebruiken.

Op dit punt kun je de randen van de tafel op maat zagen en eventuele foutjes of imperfecties wegwerken, zodat het stuk perfect vierkant is aan alle vier de zijden.

De volgende stap is het egaliseren van de tafel: dit kan met een vandiktebank, kalibreermachine, bovenfrees of CNC-machine. Hiermee verwijder je alle oneffenheden en maak je beide oppervlakken volledig glad en egaal.

Daarna bewerk je de randen als je er een afschuining of speciale vorm aan wilt geven.

Daarna ga je alle zijden van de tafel schuren met een excentrische schuurmachine, te beginnen met korrel 100/120. Vervolgens werk je stapsgewijs omhoog tot je schuurpapier met korrel 3000–4000 gebruikt. Hoe meer tussenliggende korrels je gebruikt, hoe beter het resultaat — ideaal om nadien te polijsten en op te glanzen als je een glanzende afwerking wilt.

Let op: schuren, polijsten en glanzend afwerken mag pas 12–15 dagen na het gieten van de hars gebeuren. Anders is de hars nog niet hard genoeg om de hoogst mogelijke glans te verkrijgen.

Onze sets met schuur- en polijstmiddelen kun je bekijken via DEZE LINK.

Dat de hars na 3–4 dagen hard aanvoelt, betekent niet dat deze volledig is uitgehard. In veel gevallen duurt het tot 30 dagen voor de hars volledig is uitgehard. Dit hangt af van het seizoen, de laagdikte en het gebruikte harsmodel.

---

Als afwerking van de tafels zijn er verschillende mogelijkheden, en elke vakman heeft zijn eigen voorkeur. De keuze hangt af van je persoonlijke smaak.

Mijn persoonlijke favoriet is een speciale wasafwerking die het hout en de hars voedt. Zo blijft het hout aanvoelen als echt hout, zonder vernis of extra harslaag eroverheen. In dat geval gebruiken we Osmo-was, die de nerven en natuurlijke kleuren van het hout accentueert, het tot leven brengt en beschermt tegen vloeistoffen, vlekken en weersinvloeden.

Deze afwerking biedt geen extra bescherming tegen krassen, maar je kunt om de 5–6 maanden opnieuw een laag aanbrengen en de tafel oppoetsen. Op die manier worden witte krasjes goed gecamoufleerd.

Een andere afwerking is het aanbrengen van meerdere lagen tweecomponenten polyurethaanvernis. Dit zorgt voor extra krasbestendigheid, aangezien epoxyhars relatief gevoelig is voor krassen.
Afhankelijk van hoe intensief de tafel gebruikt zal worden, is dit vaak de meest duurzame optie. Je kunt onze vernissen bekijken door HIER te klikken.

Een andere optie is om een laatste dunne laag hars over het hele oppervlak van de tafel te gieten, gevolgd door schuren, polijsten en opglanzen.

En zo hebben we onze riviertafel, in de gewenste kleur, afmetingen en afwerking — elk exemplaar uniek, origineel en onherhaalbaar.

In de volgende video kun je stap voor stap zien hoe Fermín deze riviertafel in metallic blauw heeft gemaakt, met onze metallic pigmenten.

We bedanken hem voor deze geweldige video.

🎥 https://youtube.com/watch?v=W1pZAURXdQk%3Ffeature%3Doembed